Mùa mưa bão là thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với đàn gia cầm, nhất là với các giống gà đặc sản như gà Đông Tảo. Thời tiết ẩm ướt, nhiệt độ thay đổi thất thường và mật độ mầm bệnh cao khiến nguy cơ bùng phát dịch bệnh gia tăng rõ rệt.
Trong bài viết này, Bio Nutrition sẽ cùng bà con tìm hiểu những bệnh thường gặp trên gà Đông Tảo vào mùa mưa, cách nhận biết sớm và các phương pháp phòng – trị hiệu quả nhằm đảm bảo sức khỏe cho đàn gà và hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.
Bệnh Newcastle (dịch tả gà)
Newcastle là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất đối với gia cầm, do virus thuộc nhóm Paramyxovirus gây ra. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và gây thiệt hại lên đến 100% đàn nếu không được kiểm soát. Virus lây lan nhanh qua đường hô hấp, tiêu hóa, hoặc do tiếp xúc trực tiếp với gà bệnh. Đặc biệt, trong điều kiện ẩm mát như mùa mưa, virus có thể tồn tại lâu trong môi trường.
Tùy mức độ và giai đoạn, gà mắc bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng khác nhau.
- Với thể quá cấp, gà thường chết đột ngột chỉ vài giờ sau khi nhiễm, không kịp biểu hiện triệu chứng.
- Ở thể cấp tính, gà ủ rũ, bỏ ăn, sốt cao, hắt hơi, sổ mũi, mào và yếm tím bầm, một số con có thể ngừng đẻ đột ngột.
- Đặc biệt ở thể mãn tính – thường gặp vào cuối đợt dịch – gà biểu hiện rối loạn thần kinh như vẹo cổ, đi vòng tròn, co giật, mất khả năng định hướng.
Hiện nay, vaccine là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Gà thường được nhỏ vaccine hệ F vào mắt, mũi lúc 3 ngày tuổi và lặp lại sau 2 tuần. Khi gà được 2 tháng tuổi, cần tiêm vaccine hệ M dưới da và tiếp tục tiêm nhắc định kỳ mỗi 6 tháng. Trong trường hợp phát bệnh, do không có thuốc đặc trị, bà con nên tăng cường sức đề kháng cho đàn gà bằng vitamin C, B-complex, các chế phẩm điện giải và điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng.
Viêm hô hấp mãn tính (CCRD)
Viêm hô hấp mãn tính (CRD) và CRD ghép E.coli (CCRD) là hai dạng bệnh hô hấp phổ biến, gây thiệt hại nghiêm trọng trong chăn nuôi gà, đặc biệt ở các trang trại nuôi công nghiệp hoặc mật độ cao. CRD do vi khuẩn Mycoplasma gallisepticum gây ra, khiến gà chảy nước mũi, viêm kết mạc mắt, khò khè, ăn kém, chậm lớn và giảm đẻ.
Dù tỷ lệ chết thấp, bệnh kéo dài và dễ lây lan qua trứng, không khí và dụng cụ, khiến gà mang trùng suốt đời. Khi bệnh CRD bị bội nhiễm thêm vi khuẩn E.coli, sẽ phát triển thành CCRD — một dạng nặng hơn với các tổn thương điển hình như viêm túi khí có mủ, viêm gan, màng tim, dính nội tạng, viêm khớp và tỷ lệ tử vong cao hơn. Việc phòng bệnh hiệu quả cần kết hợp vệ sinh chuồng trại, dinh dưỡng hợp lý và điều trị kháng sinh sớm, đúng phác đồ. Trong môi trường nuôi thâm canh, CCRD là mối đe dọa lớn, cần kiểm soát chặt chẽ để tránh thiệt hại về năng suất và chi phí.
Bệnh cầu trùng
Bệnh cầu trùng xuất hiện phổ biến trong mùa mưa, khi độ ẩm cao và nền chuồng ẩm ướt tạo điều kiện lý tưởng cho ký sinh trùng phát triển.
- Gà bị nhiễm thường ủ rũ, kém ăn, uống nhiều nước, sau đó tiêu chảy có lẫn máu tươi hoặc phân màu nâu.
- Nếu không được điều trị sớm, tỷ lệ chết có thể lên đến 40–60% chỉ sau vài ngày.
Việc điều trị bệnh khá đơn giản nếu phát hiện sớm. Bà con có thể pha ESB3 – một loại hóa dược tan trong nước – với liều 0,2g/100ml nước cho gà uống trong 3–4 ngày liên tiếp. Để phòng bệnh, ESB3 cũng có thể được sử dụng liều thấp hơn theo chu kỳ 2–3 ngày/tuần trong 2–3 tuần. Ngoài ra, việc giữ vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khô ráo, kết hợp bổ sung các vitamin nhóm A, D, E, C, B1 trong khẩu phần sẽ giúp gà tăng đề kháng tự nhiên.
Viêm đường hô hấp do thời tiết ẩm
Thời tiết lạnh, ẩm ướt trong mùa mưa làm gia tăng bệnh viêm đường hô hấp. Bệnh lây qua không khí, nước mũi, nước giãi, khiến gà khó thở, ăn kém, chảy nước mắt – nước mũi. Đây là dạng bệnh thường xuyên xảy ra nhưng lại dễ bị xem nhẹ, khiến gà giảm tăng trọng, sức đề kháng yếu đi và dễ nhiễm thêm các bệnh khác.
Việc điều trị viêm hô hấp đòi hỏi dùng kháng sinh đúng loại và đúng liều. Có thể sử dụng Tylosin dạng bột 98% pha nước uống hoặc dạng tiêm liều 20–25mg/kg thể trọng. Tiamulin cũng là một lựa chọn hiệu quả, có thể dùng bằng cách pha vào nước, trộn thức ăn hoặc tiêm, tùy vào tình trạng đàn. Ngoài ra, bổ sung men tiêu hóa và vitamin sẽ giúp gà nhanh hồi phục và ổn định đường hô hấp.
Bệnh đậu gà
Đây là bệnh thường gặp ở gà con từ 1–3 tháng tuổi, đặc biệt khi thời tiết chuyển mùa và ẩm thấp. Gà mắc bệnh sẽ nổi các nốt đỏ ở mào, quanh mắt, mũi, sau đó phát triển thành nốt to màu trắng vàng rồi vỡ ra, đóng vảy nâu. Nếu nốt đậu lan vào niêm mạc miệng, mũi hoặc kết mạc mắt, gà có thể bị viêm nặng, bỏ ăn và chết do suy hô hấp.
Điều trị đậu gà thường dùng các dung dịch sát khuẩn như Blen-Methylen 5‰ hoặc cồn iốt để bôi trực tiếp vào mụn đậu mỗi ngày. Đồng thời, cần nhỏ Chloramphenicol loãng vào mắt, miệng và mũi để ngăn viêm nhiễm thứ phát. Vaccine phòng đậu gà nên được tiêm cho gà 1–2 tháng tuổi nhằm ngăn ngừa lây lan diện rộng.
Lưu ý khi chăm sóc gà Đông Tảo mùa mưa
Gà Đông Tảo có đặc điểm chân to, thể trạng nặng, dễ nhạy cảm với thay đổi môi trường, đặc biệt là ẩm ướt. Vì vậy, ngoài việc phòng bệnh bằng vacxin và thuốc, bà con cần chủ động chuẩn bị chuồng trại khô ráo, thông thoáng, thoát nước tốt, có lớp độn chuồng dày, khử trùng định kỳ bằng vôi bột hoặc dung dịch sát khuẩn.
Mật độ nuôi không nên quá dày, tối ưu khoảng 6–7 con/m² để hạn chế stress và lây lan dịch bệnh. Về dinh dưỡng, cần duy trì chế độ ăn cân đối, bổ sung thêm khoáng, vitamin và men tiêu hóa giúp gà tiêu hóa tốt và nâng cao miễn dịch tự nhiên.
Mùa mưa bão là giai đoạn đầy thách thức trong chăn nuôi gà Đông Tảo, nhưng nếu chủ động phòng bệnh, kiểm soát môi trường và chăm sóc tốt, bà con hoàn toàn có thể giữ vững năng suất và bảo vệ được giá trị kinh tế cao của giống gà đặc sản này.
Bio Nutrition chúc bà con chăn nuôi thành công!
